آب های جاری در شمال

                     آب های جاری در شمال

 

 

منابع اصلى آب در هر منطقه با اوضاع آب و هوایى، شرایط توپو گرافیکى، نظام توزیع بارش، ساخت فیزیو گرافیکى، جهت شیب زمین و موقعیت جغرافیایى آن منطقه در ارتباط قرار دارند. بنابراین در یک نگرش کلى مى‏توان گفت که استان مازندران با توجه به ویژگى‏هاى طبیعى در اکثر نواحى از حیث آب‏هاى سطحى و زیرزمینى غنى مى‏باشد و هر چه از غرب به طرف شرق استان برویم، منابع آب کمتر و محدودتر مى‏شود.

رودهاى مازندران

استان مازندران به علت وضعیت خاص اقلیمى و آب و هوایى داراى رودهاى متعددى مى‏باشد که مهم‏ترین آن عبارتند از: 1ـ صفارود از ارتفاعات جواهرده و در دامنه‏هاى ارتفاعات نزدیک جنت رودبار سرچشمه مى‏گیرد و آبادیهاى اطراف رامسر را مشروب مى‏سازد.

2ـ چالک رود از ارتفاعات لرا و اشکور سرچشمه گرفته و آبادیهاى دهستان کلیجان را مشروب مى‏سازد.

3ـ رودخانه‏هاى ترک رود، نمک آبرود، لمرا، گرگررود، نسارود، پلنگ آبرود، کاظم رود، تیزم و نشتارود که از ارتفاعات بنه یا بند میان سرچشمه مى‏گیرند و پس از مشروب ساختن آبادیهاى شهرستان تنکابن به دریاى خزر مى‏ریزند.

4ـ رودخانه دو سه هزار که در محلى به نام چاله از به هم پیوستن دو شعبه، که یکى از دهستان دو هزار و دیگرى از دهستان سه هزار مى‏رسند تشکیل مى‏گردد. سرچشمه هر دوى این شعب ارتفاعات الموت و تخت سلیمان است. این رود پس از خارج شدن از کوهستان به نام رودخانه چشمه کیله نامیده مى‏شود که بعد از مشروب نمودن آبادیهاى اطراف به دریا مى‏ریزد.

5ـ رودخانه‏هاى تمیشان، نور در شهرستان نور، سردآبرود، چالوس، کجور، کجرود و رودهاى کوچک ماشلک، خیرود، امیرود و کلرودپى در منطقه نوشهر از جمله رودخانه‏هاى قابل ذکر این منطقه از استان مى‏باشند.

6ـ رودخانه هراز که از لار سرچشمه مى‏گیرد. این رودخانه از داخل شهر آمل گذشته و به دریاى خزر مى‏ریزد.

7ـ سجادرود و بابل رود از سلسله اصلى کوه البرز و کلاررود از ارتفاعات میان بنه و کارى از رودخانه هراز سرچشمه مى‏گیرند و نزدیک پل قدیمى محمد حسن خان یکى شده و در بابلسر به دریاى خزر مى‏ریزند.

8ـ تلاررود و سیاه‏رود که از ارتفاعات سوادکوه واقع در جنوب شهرستان قائمهشر سرچشمه مى‏گیرند، پس از مشروب نمودن آبادیهاى مسیر به دریاى خزر مى‏ریزند.

9ـ گرماب رود از بادله کوه و چشمه‏هاى شور کوه و چشمه معدنى سوت از دره‏هاى برد و اراء سرچشمه مى‏گیرد و پس از عبور از چند دهستان و مشروب نمودن اراضى اطراف به طرف غرب منحرف گشته و به رودخانه تجن مى‏ریزد. طول این رودخانه از سرچشمه تا تجن 75 کیلومتر است. از انشعابهاى مهم آن رودهاى بالارود، ناجیم رود، زلیم رود و ویلا رود است.

10ـ رودخانه لاجیم که از ارتفاعات شمالى رسکت سرچشمه گرفته و پس از طى 30 کیلومتر وارد رودخانه تجن مى‏شود.

11ـ رودخانه تجن که از کوه نیزآباد سرچشمه مى‏گیرد و رودهاى کوچک شلى، پرور، کاردکلا، بارک و گلخواران به آن پیوسته و در جهت شمال جریان مى‏یابد. در 8 کیلومترى سارى از کوهستان خارج شده و پس از انحراف به طرف شرق در خزرآباد به دریاى خزر مى‏ریزد. طول این رودخانه 120 کیلومتر مى‏باشد.

12ـ رودخانه زارم رود که از کوه چنگى سرچشمه گرفته و در نزدیکى‏هاى آبادى درم به رودخانه ارم متصل مى‏شود و سپس موازى با رودخانه گرماب به تجن مى‏ریزد. طول این رودخانه از سرچشمه تا محل ریزش به تجن 80 کیلومتر است.

13ـ از دیگر رودخانه‏هاى قابل ذکر منطقه سارى رودخانه فریم مى‏باشد که از انشعابات رودهاى شیرین‏رود، اشک رود، عروس و داماد، به وجود آمده و پس از طى 40 کیلومتر در اراضى افراچال به رودخانه تجن مى‏ریزد.

دریاى خزر (مازندران)

دریاى خزر با وسعتى حدود 438000 کیلومتر مربع بزرگترین دریاچه جهان به شمار مى‏رود که بین کشور ایران و کشورهاى روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و آذربایجان واقع شده است. وسعت حوضه آن در ایران 256000 کیلومتر مربع و طول کرانه جنوبى آن 991 کیلومتر از خلیج حسینقلى تا آستارا مربوط به خط ساحلى ایران است. کهن‏ترین نام این دریاچه هیرکانى است، پس از آن به نامهاى آبسکون، طبرستان، قزوین، دیلم، مازندران، گرگان، گیلان، خزر و دریاى کاسپین نامیده شده است.

عمق این دریا از شمال به طرف جنوب افزایش یافته به طورى که عمق متوسط نواحى شمالى از 6 متر تجاوز نمى‏کند، در صورتى که در جنوب و جنوب غربى حداکثر به 1000 متر هم مى‏رسد. کناره‏هاى این دریا عموما شن‏زار و پست و صاف مى‏باشد. خلیج گرگان در جنوب شرقى و مرداب انزلى در جنوب غربى دو بریدگى مهم آن است. خلیج گرگان توسط شبه جزیره میانکاله از دریاى مازندران جدا مى‏شود.

جزایر کوچک آشوراده در سالهاى اخیر به شبه جزیره میانکاله وصل شده است و مرداب انزلى، بوسیله شبه جزیره غازیان از دریا جدا مى‏شود. وجود دریاى خزر، نقش تعیین کننده در آب و هواى سواحل شمال ایران پدید مى‏آورد و زیبایى‏هاى بى‏نظیر گیلان، مازندران و گرگان به موجودیت و حفظ شرایط زیستى این دریا بستگى دارد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *